Kod sahipliği ve tedarikçi bağımlılığı: çıkış planı olan giriş
Vendor lock-in (tedarikçi bağımlılığı), yazılımınızı geliştiren firmayla ilişkinizi bitirmek istediğinizde sisteminizin de işlemez hâle gelmesidir. İki belge bunu engeller: kaynak kodun ve veri modelinin size teslim edildiğini gösteren sözleşme maddesi ve üçüncü bir ekibin sistemi devralmasını mümkün kılan mimari belgesi. İkisinden biri yoksa, sahipliğiniz kağıt üstündedir.
Lock-in’in beş işareti
- Kod size teslim edilmiyor; "bizim sunucumuzda duruyor" deniyor
- Kullanıcı başı artan veya sistem büyüdükçe artan lisans bedeli
- Veri modeli (tablolar) belgelenmemiş; rapor ancak tedarikçiden alınabiliyor
- Değişiklik talepleri tek kanaldan ve tarifeye tabi
- Çıkış/aktarım maddesi sözleşmede yok
Sözleşmede aranan dört madde
- Kaynak kod teslimi (kademe kademe ve teslim anında)
- Veri modeli ve API belgesi
- Veriyi açık formatta dışa aktarma hakkı (sınırsız, ücretsiz)
- Devir/çıkış süreci: süre, format ve yardımlaşma yükümlülüğü
"Kod sizindir" cümlesi neden yetmez?
Çünkü çalışan kod, okunamayan koddan iyidir. Devralınabilirlik için mimari belge, kurulum tarifnamesi ve test seti gerekir. Bizim teslim paketimiz: kod + veri modeli + mimari belge + kabul testleri — süreç çıktılarımız bu yüzden yazılıdır. Lock-in'i satın alma riski olarak anlatan bağımsız bir sayfa, pazarda hâlâ yok; bu rehber o boşluğu doldurur.
Sözleşmede aranan altı madde
Kod sahipliği, iyi niyetle değil maddeyle güvence altına alınır:
- Kaynak kod teslimi: final sürüm kodu, sözleşme bitişinde teslim edilir.
- Dokümantasyon: veri modeli, kurulum ve işletim dokümanları kodla birlikte.
- Veri formatı: tüm kayıtlar standart formatta (JSON/CSV) dışa aktarılabilir.
- Lisans: kod size devredilir veya sınırsız kullanım lisansı verilir.
- Devralma hakkı: üçüncü bir ekibin sistemi sürdürebilmesi engellenmez.
- Escrow (opsiyonel): tedarikçi ortadan kalkarsa kod güvende kalır.
Lock-in nasıl test edilir?
Tedarikçiye üç soru sorun ve yazılı cevap isteyin: "Yarın ayrılmak istesem verilerimi hangi formatta, kaç günde alırım?" — "Kaynak kodu görebilir miyim?" — "Sistemi başka bir ekip devralabilir mi?" Cevaplar kaçamaksa, bağımlılık fiyatını şimdiden ödemeye başlamışsınızdır. Biz bu üç soruya sözleşme maddesiyle cevap veriyoruz; yaklaşımımızın tamamı hakkımızda sayfasında.
İhtiyacınızı konuşalım.
Keşif görüşmesi ücretsizdir.