Çözüm — Web Sitesi & Müşteriye Dönük Uygulama

Müşterinin gördüğü ekran, sizin sisteminizle aynı kaydı kullansın

Ayrı bir sitede toplanıp e-postayla gelen talep yerine: iç sisteminizin veri modeline bağlı, sahada çevrimdışı da çalışan müşteri ve bayi ekranları.

KodDeltaWeb Geliştirme

KodDelta, kurumsal siteleri ve müşteriye dönük uygulamaları iç operasyon sisteminizle aynı veri modeli üzerine kurar. Formdan gelen talep e-posta kutusuna değil doğrudan kayda düşer, saha ekranları internet yokken de çalışır. Tanıtım sitesi ve tek amaçlı müşteri ekranı 2-4 haftada devreye girer.

Sitenin ayrı, sistemin ayrı olması ne yaratıyor

Çoğu şirkette site ile iş sistemi birbirini tanımaz. Site bir ajansta yapılmıştır, formlar bir e-posta adresine düşer. Birisi o e-postayı okur ve bilgiyi sisteme elle girer. Müşteri servis talebini siteden gönderir, sonra durumunu öğrenmek için telefon eder, çünkü gönderdiği talep bir kayıt numarası almamıştır.

Bunun bedeli üç yerde çıkıyor. Aynı bilgi iki kez giriliyor ve iki yerde farklı hâle geliyor. Müşteri kendi talebinin durumunu göremediği için sizi arıyor; çağrı yükü satış ve destek ekibinin gününü yiyor. Üçüncüsü daha sinsi: siteden gelen talep sistemde kayıt olmadığı için ölçülemiyor. Kaç talep geldi, kaçı kapandı, ne kadar sürdü sorularının cevabı yok.

Bu yüzden web işini iki ayrı iş olarak değil, tek bir veri modelinin iki yüzü olarak kuruyoruz. Anlatan sayfa ile işlem yaptıran ekran farklı teknolojiler ister, ama arkadaki kayıt aynı olmalıdır.

Bu sayfa neyi kapsıyor, neyi kapsamıyor

  • Kurumsal tanıtım sitesi, ürün ve hizmet sayfaları, içerik yapısı
  • Reklam iniş sayfaları ve form altyapısı; formun sisteme kayıt olarak düşmesi
  • Müşteri ve bayi portalı: giriş, yetki, kendi kayıtlarını görme
  • Saha ekibi için PWA: telefondan kayıt, fotoğraf, imza, çevrimdışı kuyruk
  • İç sistem ve ERP ile veri akışı
  • Arama motorları ve yapay zekâ arama araçları için yapısal veri (JSON-LD)

Kapsamadığı işler: mağaza kurup son tüketiciye perakende satış yapmak ayrı bir iştir ve hazır e-ticaret altyapıları bu işte çoğu zaman daha ucuza çıkar. Uygulama mağazalarında yayınlanan yerel mobil uygulama da bu kapsamda değil; hangisinin gerektiğini PWA mı yerel uygulama mı yazısında karşılaştırdık. Reklam yönetimi ve içerik üretimi de bu kapsama girmiyor.

Aynı veri modeli ne demek

Bir müşteri portalı kurduğunuzda iki seçenek var. Birincisi portala kendi veri tabanını vermek ve iç sistemle arada senkronizasyon kurmak. İkincisi portalı iç sistemin veri modeline doğrudan bağlamak: müşterinin gördüğü servis kaydı ile teknisyenin gördüğü servis kaydı aynı satırdır, yalnız görünen alanlar role göre değişir.

İkincisini tercih ediyoruz, çünkü birinci seçenekte iki kopya zamanla ayrışıyor. Senkronizasyon bir gün aksadığında müşteri kapalı görünen bir talebi açık, siz açık görünen bir talebi kapalı görüyorsunuz. Tek kayıt düzeninde bu sorun doğmuyor; hangi rolün hangi alanı göreceği yetki katmanında belirleniyor.

Pratikte şuna benziyor: müşteri portaldan talep açar, kayıt iç sistemde iş emri olarak doğar, teknisyen mobil ekranından üzerinde çalışır, durum değiştiğinde müşteri aynı kaydın kendi görünümünde bunu görür. Kimse bir yerden başka bir yere veri taşımaz. Bu yapının bayi tarafındaki hâlini B2B bayi portalı sayfasında, saha tarafındaki hâlini saha servis yazılımı sayfasında ayrıntılandırdık.

Çevrimdışı çalışma nasıl kuruluyor

Saha ekibi bodrumda, asansör kuyusunda, şantiyede ya da depoda çalışıyorsa internet kesintisi istisna değil, kural. Çevrimdışı çalışma bu yüzden konfor değil, kaydın alınıp alınmamasını belirleyen bir gereklilik.

  1. Uygulama cihaza kuruluyor

    PWA, tarayıcıdan açılıp ana ekrana eklenen bir uygulamadır. Mağaza onayı beklemez, güncellemesi kendiliğinden gelir. Uygulamanın kabuğu cihazda durduğu için bağlantı olmadan da açılır.

  2. Gereken veri önden indiriliyor

    Teknisyenin o günkü görevleri, ilgili müşteri bilgileri ve kullanacağı listeler cihaza önceden alınır. Sahada bunlara bağlantısız erişir. Hangi verinin indirileceğini iş tanımı belirler; tüm veri tabanını cihaza kopyalamayız.

  3. Kayıt cihazda kuyruğa giriyor

    Teknisyen formu doldurur, fotoğraf ekler, müşteri imzasını alır. Bağlantı yoksa kayıt cihazdaki kuyrukta bekler ve ekranda bekliyor işaretiyle görünür. Kimse aynı kaydı ikinci kez girmez.

  4. Bağlantı gelince gönderiliyor ve çakışma çözülüyor

    Kuyruk kendiliğinden gönderilir. Aynı kaydı merkezde başka biri değiştirdiyse çakışma kuralı devreye girer: hangi alanın hangi tarafın değerini alacağı baştan tanımlıdır, kalan durumlar insana sorulur. Sessizce üzerine yazma yapmayız.

Sınırını da yazalım: çevrimdışıyken merkezden doğrulanması gereken bilgiler güvenilmez. Anlık stok, güncel fiyat ve kredi limiti bunlara örnek. Bu yüzden hangi ekranın çevrimdışı çalışacağını baştan seçiyoruz; her ekranı çevrimdışı yapmaya çalışmak sistemi karmaşıklaştırır ve yanlış kayıt üretir.

Ne zaman ayrı uygulama, ne zaman mevcut sistemin bir ekranı

Yeni bir uygulama kurmak, bakımı yapılacak yeni bir yüzey demek. Çoğu ihtiyaç mevcut sisteme bir ekran eklemekle karşılanıyor. Kararı üç soruyla veriyoruz.

SoruMevcut sistemin bir ekranı yeterAyrı uygulama gerekir
Kullanıcı kim Şirket içi personel, zaten sisteme giriyor Müşteri, bayi veya taşeron; şirket dışından giriyor
Nerede kullanılıyor Ofiste, masa başında, bağlantı sürekli Sahada, telefonla, bağlantı kesintili
Ekranın ömrü İç süreçle aynı ritimde değişiyor Farklı ritimde değişiyor, ayrı sürüm gerekiyor
Yetki yapısı Mevcut roller yeterli Dış kullanıcı için ayrı ve dar bir yetki katmanı gerekiyor
Maliyet karakteri Ek modül bandı, düşük bakım yükü Ayrı geliştirme ve ayrı bakım yüzeyi

İlk üç satırın hepsinde soldaki sütun geçerliyse ayrı uygulama önermiyoruz; mevcut sisteme ekran eklemek hem daha ucuz hem uzun vadede daha az bakım istiyor. Dış kullanıcı ya da çevrimdışı ihtiyacı ortaya çıktığında ayrı uygulama gerekçesini kazanıyor.

Tanıtım sitesinde neye dikkat ediyoruz

Anlatan sayfalarda işin büyük kısmı teknoloji değil, yapı. Üç şeye bakıyoruz.

Sayfa yapısı ve arama

Her sayfanın tek bir soruyu bitirmesi gerekir. Başlıklar insanların gerçekten aradığı ifadelerle yazılır, karşılaştırma tablosu ve adım listesi düz paragrafın önüne geçer. Yapısal veri (JSON-LD) sayfada görünen içerikle birebir aynı olur; ekranda olmayan soru şemaya girmez.

Hız ve bakım yükü

Sayfaları önceden derlenmiş olarak yayınlıyoruz; sunucu her ziyarette sayfayı yeniden kurmuyor. Eklenti yığını olmadığı için düzenli güvenlik güncellemesi kovalama yükü de doğmuyor. Ölçümü söz olarak değil, teslimde tarayıcı ölçüm raporuyla veriyoruz.

Formun nereye düştüğü

Form bir e-posta kutusuna değil, kayda düşer: talep numarası alır, sahibine atanır, durumu izlenir. Bildirim ayrıca gider. Böylece kaç talep geldiği ve kaçının kapandığı ölçülebilir hâle gelir.

İçeriğin sizde kalması

İçerik alanlarını kendiniz düzenlersiniz; sayfa eklemek için kod bilgisi gerekmez. Kaynak kod size teslim edildiği için siteyi ileride başka bir ekibe devretmeniz mümkün olur.

Bu işin uygun olmadığı durumlar

  • Sıfırdan bir e-ticaret vitrini kurdurmak istiyorsanız. Ödeme, kargo ve iade akışları hazır altyapılarda çözülmüş durumda; vitrini yeniden yazmak çoğu zaman gereksiz. Vitrinin arkasındaki iş — dört kanalda tek stok havuzu, beden-renk varyantı, iade döngüsü, pazaryeri komisyon mutabakatı, fason üretim takibi — bunun dışındadır ve tam olarak kurduğumuz sistemdir. Entegrasyon sayfasında yazılı.
  • İç sisteminiz yoksa. Müşteri portalının bağlanacağı bir kayıt yapısı yoksa portal ayrı bir ada olur. Önce operasyonu sisteme almak gerekir; sıralamayı kurumsal yazılım sayfasında anlattık.
  • Sadece bir vitrin istiyorsanız. Form bile toplamayacak, yılda bir güncellenecek bir tanıtım sayfası için özel geliştirme pahalı kaçar.
  • İçerik üretecek kimse yoksa. Site yayına girdikten sonra güncellenmiyorsa yatırım karşılığını bulmaz; içerik sorumlusunu projeden önce belirleyin.

Nasıl başlanır

  1. Kimin hangi ekrana ihtiyacı olduğunu yazma

    Müşteri, bayi, saha ekibi ve ofis için ayrı ayrı hangi işlemin yapılacağını çıkarıyoruz. Bu liste, ayrı uygulama mı ekran mı sorusunun cevabını da veriyor.

  2. Veri modelinin sabitlenmesi

    Hangi kaydın hangi rolde nasıl göründüğü ve hangi alanın kime kapalı olduğu yazılır. Bu adım atlanırsa portal ile iç sistem birkaç ay içinde ayrışır.

  3. 2-4 haftada ilk yayın

    Tanıtım sitesi veya tek amaçlı bir müşteri ekranı canlıya alınır. Bu aşama 80.000 - 150.000 ₺ bandındadır. İlk tıklanabilir prototipi ilk iki hafta içinde görürsünüz.

  4. Portal, PWA ve entegrasyon

    Rol yapısı, çevrimdışı çalışma ve iç sistem entegrasyonu eklenir. Bu kapsam 4-8 haftada, 200.000 - 400.000 ₺ bandındadır. Mevcut sisteme eklenen tek ekran 8.000 - 45.000 ₺ aralığında kalabilir; bantların kapsamı fiyat sayfasında. Alan adı, DNS, SSL ve barındırma erişimleri teslimde sizin hesabınıza geçer.

Bu yapıyı kurduğumuz sistemler arasında Elevatora SAHA (çok kiracılı bakım ve servis yönetimi, saha ekranları dahil), Elevatora İMALAT (üretim ve iş emri takibi), SEMP Group (grup şirketleri operasyon platformu), SmartHukuk (kendi ürünümüz) ve PAP (ithalat-ihracat süreç takibi) var; kapsamlarını vakalar sayfasında yazdık. Kurumsal sitenin neden özel yazıldığını ayrı bir yazıda, web uygulaması tarafını web uygulaması geliştirme rehberinde anlattık.

Fiyatın neye göre değiştiğini, süreyi ve teklif öncesi hazırlanacak 12 maddelik şartnameyi kurumsal web sitesi yaptırma rehberinde; iç sistemle müşteriye dönük uygulamanın sınırını web uygulama geliştirme rehberinde bulabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Web sitesi ile müşteriye dönük uygulama arasındaki fark nedir?

Site anonim ziyaretçiye anlatır; uygulama giriş yapan kişiye işlem yaptırır. Ayrımın teknik karşılığı veri modelidir. Sitede içerik vardır, uygulamada kayıt vardır: sipariş, talep, onay, servis kaydı. Kayıt üreten her ekran iç sisteminizin veri modeline bağlanmalıdır, yoksa aynı bilgi iki yerde ayrı ayrı yaşamaya başlar.

Ayrı bir uygulama mı gerekiyor, mevcut sistemin bir ekranı mı yeter?

Üç soruya bakıyoruz. Kullanıcı şirket dışından mı giriyor, kayıt sahada ve çevrimdışı mı alınacak, ekranın yaşam döngüsü iç sistemden farklı mı ilerleyecek. Üçüne de hayır çıkıyorsa mevcut sisteme yeni bir ekran eklemek hem daha ucuz hem daha az bakım yükü getirir. Ayrı uygulama ancak bu üçünden en az biri evet olduğunda kuruluyor.

Çevrimdışı çalışma tam olarak ne demek?

İnternet olmadığında uygulama açılır, gerekli veriyi cihazdaki kopyasından gösterir ve yeni kayıtları cihazda kuyruğa alır. Bağlantı geldiğinde kuyruk kendiliğinden gönderilir. Sınırı da vardır: çevrimdışıyken anlık stok gibi merkezden doğrulanması gereken bilgiler güvenilmez. Bu yüzden hangi ekranın çevrimdışı çalışacağını baştan seçiyoruz.

Sitemizi sonradan kendimiz güncelleyebilir miyiz?

Evet. İçerik alanları yönetim panelinden veya dosya tabanlı bir içerik yapısından düzenlenir; sayfa eklemek için kod bilgisi gerekmez. Tasarım ve yapı değişiklikleri geliştirme işidir. Kaynak kod size teslim edildiği için bu işi biz yapmasak da başka bir ekip devam ettirebilir.

Web projesi ne kadar sürede canlıya çıkar ve ne kadara mal olur?

Tanıtım sitesi ve tek amaçlı bir müşteri ekranı 2-4 haftada devreye girer, 80.000 - 150.000 ₺ bandındadır. Rol yapısı, iç sistem entegrasyonu ve çevrimdışı çalışma içeren portal veya PWA 4-8 haftada, 200.000 - 400.000 ₺ bandındadır. Mevcut sisteme eklenen tek ekran 8.000 - 45.000 ₺ aralığında kalabilir.

Site kime ait oluyor, sonradan bize bağımlı kalır mıyız?

Lisans ömür boyudur, kullanıcı sayısı sınırsızdır ve kaynak kod size teslim edilir. Alan adı, DNS ve barındırma erişimleri sizin hesabınızda durur. Barındırma ilk yıl dahildir, sonrasında 4.800 ₺/yıl veya 9.600 ₺/yıl olarak sürer. Yıllık bakım isteğe bağlıdır: geliştirme bedelinin %12, %18 veya %25'i.

Hangi ekranın kime gerektiğini birlikte yazalım.

Müşteri, bayi ve saha ekibinin hangi işlemi yapacağını çıkaralım; ayrı uygulama mı ekran mı gerektiğini gerekçesiyle söyleyelim.

Kapsam Görüşmesi İsteyin