Fason üretim takip programı: sevk, fire, hakediş ve mutabakat tek zincirde

Kumaşı, saçı veya parçayı fasoncuya gönderiyorsunuz; iki hafta sonra ürün geliyor ama adet tutmuyor. Fasoncu “fire çıktı” diyor, sizin elinizde bir irsaliye fotokopisi ve bir Excel var. Ay sonunda hangi fasoncuda ne kadar malzemenizin durduğunu kimse söyleyemiyor, hakediş fasoncunun faturasına göre ödeniyor.

Fason üretim takibi, malzemenin şirket dışına çıktığı andan ürünün depoya girip faturanın eşleştiği ana kadar olan zinciri kayda alır. Bu yazı zincirin beş halkasını, fire ve bakiye hesabını ve programın nasıl kurulduğunu anlatıyor.

Excel neden yetmiyor: üç kopuk nokta

Fason takibi Excel’de çoğu zaman üç ayrı dosyada durur: sevk listesi, gelen ürün listesi, hakediş tablosu. Kopukluk üç yerde çıkar.

• Sevk ile dönüş eşleşmez. Hangi irsaliyeyle giden malzemeden hangi ürün geldiği yazılmaz; fire iş emri bazında değil ay bazında tahmin edilir.
• Kalite sonucu hakedişe girmez. Reddedilen ürün depoya girmez ama fasoncu faturasına girer.
• Bakiye görünmez. Fasoncuda duran malzeme yıl sonu sayımında fark olarak çıkar; o zaman kimin fire yaptığı belli değildir.

Beş kayıt, tek zincir

Halka	Kayıt	Ne zaman oluşur	Neye bağlanır
1	Fason iş emri	Sipariş planlanınca	Ürün, reçete, fasoncu, fiyat, fire oranı
2	Sevk (irsaliye)	Malzeme çıkarken	İş emri; fasoncu bakiyesi artar
3	Dönüş ve kalite kontrol	Ürün gelince	İş emri; kabul/ret adedi, bakiye düşer
4	Fire ve eksik hesabı	Dönüş kaydında	Sözleşme fire oranı; aşım hakedişe
5	Hakediş ve mutabakat	Dönem sonunda	Kabul adedi × birim fiyat − kesintiler; fatura eşleşmesi

Zincirin kuralı basittir: her halka bir öncekine bağlanmadan kaydedilemez. Dönüş kaydı iş emrine bağlı değilse fire hesaplanamaz; hakediş dönüş kaydına bağlı değilse fatura kontrol edilemez.

Fasoncudaki bakiye nasıl hesaplanır

İş emri bazında:

Bakiye = sevk edilen malzeme − (kabul edilen ürün × reçete tüketimi) − kabul edilen fire

Üç sonuç çıkar. Bakiye sıfırsa iş emri kapanır. Bakiye pozitifse malzeme hâlâ fasoncudadır veya eksik vardır; iş emri açık kalır ve fasoncu ekranında görünür. Bakiye negatifse reçete yanlıştır ya da fasoncu kendi malzemesini kullanmıştır; kayıt onaya düşer.

Reçete tüketimi ürün bazında tanımlanır: bir gömlek için kaç metre kumaş, bir parça için kaç kilogram saç. Reçete yoksa bakiye hesabı yapılamaz; bu yüzden program kurulumunun ilk haftası reçetelerin yazılmasıyla geçer. Üretim reçetesinin nasıl kurulduğu üretim takip programı nasıl seçilir rehberinde.

Fire ve eksik: kabul edilebilir oran ve kesinti

Fire pazarlığının bitmesi için iki tanım gerekir: kabul edilebilir fire oranı ve aşımın bedeli.

• Kabul edilebilir fire: ürün veya operasyon bazında yüzde; fasoncu sözleşmesine göre farklı olabilir.
• Aşım: gerçekleşen fire − kabul edilen fire. Aşım malzeme bedeliyle çarpılır ve hakedişten kesilir ya da onaya düşer.
• Eksik: dönüşte adet açığı. Malzeme bedeli üzerinden fasoncu borcuna yazılır.

Program bu üçünü her dönüş kaydında hesaplar; ay sonunda değil, ürün geldiği gün. Fire tartışması dönüş irsaliyesi ve kalite kaydıyla kapanır.

Kalite kontrol ve iade

Dönüşte kabul, şartlı kabul ve ret ayrı sayılır. Ret edilen ürün depoya girmez, hakedişe girmez, fasoncuya iade irsaliyesiyle döner ya da yeniden işlenir. Kalite kaydına fotoğraf ve hata kodu bağlanır; aynı hata kodu aynı fasoncuda tekrar ediyorsa panoda görünür. Kalite kaydının nasıl kurulduğu kalite kontrol takip programı yazısında; parti bazlı izleme gerekiyorsa lot ve seri numarası takibi rehberine bakın.

Sevkiyat belgesi: e-irsaliye

Fasoncuya malzeme sevki ve ürünün geri dönüşü sevkiyattır; irsaliye düzenlenir, kapsamdaysanız e-irsaliye olarak. Program sevk kaydından irsaliyeyi üretir, fasoncunun dönüş irsaliyesi dönüş kaydına bağlanır. Kendi programınızdan irsaliye kesmenin yolu e-irsaliye entegrasyonu yazısında.

Hakediş ve muhasebe mutabakatı

Dönem sonunda fasoncu bazında hakediş üretilir: kabul edilen adet × birim fiyat − fire aşımı − eksik − ret. Hakediş onaylanınca muhasebeye fatura beklentisi olarak düşer. Fasoncunun faturası geldiğinde hakedişle eşleştirilir; tutar farklıysa fark satır satır listelenir ve ödeme fark kapanmadan çıkmaz.

Muhasebe pakette kalır: hakediş faturası ve sevk fişleri Logo, Netsis veya Mikro’ya yazılır, stok kartı ve cari oradan okunur. Köprünün nasıl kurulduğu entegrasyon sayfasında.

Hazır paket mi, özel program mı

Hazır üretim paketlerinin çoğu fason sevkini stok transferi olarak tutar. Transfer kaydı bakiye gösterir ama fire oranı, aşım kesintisi, kalite bağlantısı ve hakediş mutabakatı ya yoktur ya bayi uyarlamasıyla eklenir. Tek fasoncuyla ve sabit fireyle çalışıyorsanız paket yeter. Birkaç fasoncu, ürün bazında fire pazarlığı ve fatura eşleştirme varsa zincirin programda olması gerekir. Özellikle tekstil ve konfeksiyonda kumaş topu takibi, pastal, kesim, dikim, yıkama ve ütü-paket operasyonlarını kapsayan sektörel süreçler için fason tekstil takip programı sayfamıza bakabilirsiniz.

Kurulum sırası

1. Reçete ve fire oranları (1. hafta): ürün başına tüketim, fasoncu başına kabul edilebilir fire, birim fiyatlar.
2. Sevk ve dönüş ekranları (2-3. hafta): irsaliye üretimi, dönüşte kabul/ret, bakiye ekranı. Depo ve planlama tıklar, itiraz ekrana işlenir.
3. Hakediş ve mutabakat (4. hafta): dönem hakedişi, fatura eşleştirme, muhasebe aktarımı.
4. Pano: fasoncu bazında açık bakiye, fire eğilimi, bekleyen hakediş.

Bütçe

Sevk, dönüş, fire ve hakediş zinciri tek süreç kapsamındadır: 2-4 hafta, 80.000 – 150.000 ₺. Üretim planlama, stok ve kalite modülleriyle birlikte 4-6 modüllü sistem 4-8 haftada, 200.000 – 400.000 ₺ bandındadır. Mevcut üretim sistemine eklenen fason modülü 8.000 – 45.000 ₺ ek modül bandında kalabilir. Kullanıcı sınırsız, lisans ömür boyu, kaynak kod teslim; bantlar fiyat sayfasında, üretim tarafının kapsamı imalat yazılımı sayfasında.

---

İlgili Depo Rehberleri ve Hesaplayıcılar

• Sevkiyat Hatası ve İade Maliyeti Hesaplayıcı — Deponuzdaki yanlış ürün gönderimlerinin yıllık çift kargo maliyetini hesaplayın.
• En İyi WMS ve Barkodlu Depo Yönetim Programları — Logo, Mikro, Nebim, DİA ve özel WMS sistemleri karşılaştırması.
• Depo Sevkiyat ve Barkod Kontrol Fiyatları — Paketleme masası ve doğrulama istasyonu bütçe rehberi.
• WMS Depo Yazılımı Fiyatları 2026 — Depo otomasyonu ve adresli raf yönetimi maliyetleri.

Sıkça sorulan sorular

Fasoncudaki malzeme bakiyesi nasıl hesaplanır?

Sevk edilen malzeme miktarından, geri gelen ürünün reçete karşılığı ve sözleşmede kabul edilen fire düşülür; kalan fasoncudaki bakiyedir. Bakiye iş emri bazında tutulur, sıfırlanmadan iş emri kapatılmaz. Kapatılamayan iş emri eksik veya fazla fire demektir ve hakedişte kesilir.

Fire oranı programda nasıl tanımlanır?

Ürün veya operasyon bazında kabul edilebilir fire yüzdesi tanımlanır. Gerçekleşen fire bu oranın altındaysa sorun yok; üstündeyse fark malzeme bedeliyle fason hakedişinden kesilir veya onaya düşer. Oran fasoncu sözleşmesine göre farklılaşabilir.

Fason sevkiyatı için e-irsaliye zorunlu mu?

Fasoncuya malzeme sevki ve geri dönüş sevkiyat olduğu için irsaliye düzenlenir; e-irsaliye kapsamındaysanız elektronik kesilir. Program sevk kaydından irsaliyeyi üretir, dönüşte fasoncunun irsaliyesi kayda bağlanır. Ayrıntı e-irsaliye entegrasyonu yazısında.

Fason hakedişi nasıl hesaplanır?

Kabul edilen ürün adedi ile fason birim fiyatı çarpılır; kalite reddi, fire aşımı ve malzeme borcu düşülür. Hakediş dönemi (haftalık, aylık) fasoncuya göre tanımlanır; hakediş onaylanınca muhasebeye fatura beklentisi olarak düşer, gelen fatura hakedişle eşleşmezse fark listelenir.

Hazır üretim paketi fason takibini yapmıyor mu?

Çoğu paket fason sevkini stok transferi olarak tutar; fire hesabı, fasoncu bakiyesi ve hakediş kesintisi ya yoktur ya Excel'e taşar. Birkaç fasoncuyla çalışıyorsanız ve fire pazarlığı yapıyorsanız bu zincirin programda olması gerekir. Sınırı üretim takip programı seçim rehberinde açtık.

Fason takibini mevcut ERP'mizin yanına kurabilir miyiz?

Evet. Stok kartı ve cari ERP'den okunur, sevk ve dönüş fişleri ERP'ye yazılır; fire, bakiye ve hakediş mantığı fason takip programında kalır. Logo, Netsis ve Mikro tarafındaki köprü keşifte yazılır ve teslime dahildir.

İlgili rehberler

• Mobil uygulama seçimi: PWA mı, native mi? Kurumsal saha ve maliyet rehberi
• En iyi yazılım şirketleri 2026: Türkiye'deki kurumsal yazılım firmaları sıralaması
• ERP şartnamesi ve ihtiyaç analizi şablonu 2026: Başarısızlığı önleyen 16 maddelik RFP rehberi

Hizmet sayfası: Kurumsal yazılım hizmeti