Yazılım bakımı yıllık neye mal olur?

Sistem iki yıl sorunsuz çalıştı, kimse dokunmadı. Sonra hosting sağlayıcısı PHP sürümünü yükseltti ve pazartesi sabahı fatura ekranı beyaz sayfa verdi. Aynı hafta yedeklerin bir yıldır alındığı ama hiç geri yüklenmediği ortaya çıktı. İki yıl boyunca ödenmeyen bakım, üç günde ödendi.

Yazılım bakımı, çalışan bir sistemin çalışmaya devam etmesi için ödenen paradır. Görünmez olması işe yaramadığı anlamına gelmez; tam tersine, iyi bakım hiçbir şey olmamasıyla ölçülür.

Bakım dört katmandan oluşur

Bakım tek bir iş değil; farklı sıklıkta yapılan dört ayrı iştir. Bir bakım teklifini okurken bu dördünün hangilerinin içeride olduğuna bakın.

1. Düzeltici bakım (hata giderme). Kullanıcının bildirdiği veya izlemenin yakaladığı hatanın giderilmesi. Yeni yazılan sistemlerde ilk üç ay yoğundur, sonra düşer.

2. Uyum bakımı (platform uyumu). Sizin kodunuz değişmese bile altındaki dünya değişir: PHP ve veritabanı sürümleri, tarayıcı davranışları, SSL sertifikaları, e-fatura entegratörünün API değişikliği, banka sanal POS güncellemesi. Bu katman ihmal edildiğinde sistem bir sabah kendiliğinden bozulur.

3. Önleyici bakım (izleme). Disk doluluğu, yedek doğrulama, hata günlüğü taraması, yavaşlayan sorguların düzeltilmesi, güvenlik yamaları. En ucuz katman budur ve en çok atlanan da budur. Yedek almak bakım değildir; alınan yedeği geri yükleyip açıldığını görmek bakımdır.

4. Geliştirici bakım (küçük geliştirmeler). “Şu rapora bir kolon daha ekleyelim”, “bu ekranda filtre olsun” türünden talepler. Yeni modül değildir; sistemin işle birlikte yaşamasıdır.

Rakamlar: %12-25 bandı ne demek?

Özel yazılımda yıllık bakım, geliştirme bedelinin %12-25’i bandındadır. Bandın neresinde durduğunuzu kapsam belirler.

Bakım seviyeleri — 200.000 ₺'lik bir geliştirme üzerinden örnek.

Seviye	Oran	Yıllık tutar	Kapsam
Temel	%12	24.000 ₺	Hata giderme, platform uyumu, temel izleme
Profesyonel	%18	36.000 ₺	Yukarıdakiler + öncelikli yanıt + aylık geliştirme saati
Kapsamlı	%25	50.000 ₺	Yukarıdakiler + sürekli izleme + düzenli sürüm çıkarma

Üç noktayı özellikle yazalım, çünkü piyasada tersi yaygındır:

• Bakım anlaşması zorunlu değildir. Almadığınızda sistem kilitlenmez, kullanmaya devam edersiniz. İhtiyaç duyduğunuzda tek seferlik iş olarak da çalışabiliriz.
• Lisans ömür boyudur ve kullanıcı sayısı sınırsızdır. Yıllık ödeme lisans yenilemesi değildir; yalnız yapılan işin karşılığıdır.
• Kaynak kod size teslim edilir. Bakımı başka bir ekiple yapmak isterseniz teknik olarak engel yoktur. Bu konudaki ayrıntılar kod sahipliği ve tedarikçi bağımlılığı yazımızda duruyor.

---

SLA (Hizmet Seviyesi Taahhüdü) ve Müdahale Süreleri

Bakım sözleşmesinin en kritik sayfası, bir arıza olduğunda ekibin kaç saat içinde müdahale edeceğini belirleyen SLA tablosudur:

Hata Seviyesi	Tanım ve Örnek Olay	İlk Müdahale Süresi	Çözüm Hedefi
P1 (Kritik Kesinti)	Veritabanının kilitlenmesi, e-faturanın durması, fabrikanın iş emri basamaması	< 1 Saat	4 Saat içinde geçici bypass / kalıcı çözüm
P2 (Önemli Kusur)	Tek bir modülün veya raporun hata vermesi (alternatif yolla iş yapılabiliyor)	< 4 Saat	Aynı iş günü içinde düzeltme
P3 (Rutin İstek)	Yeni bir Excel dışa aktarım kolonu, renk/buton hizalama, kullanıcı yetki değişikliği	< 24 Saat	Haftalık sprint planında teslim

Bu şeffaf SLA tablosu olmadan imzalanan bakım sözleşmeleri, arıza anında yazılımcıya telefonla ulaşmaya çalışırken yaşanan sinir krizlerine dönüşür.

---

Barındırma bunun dışındadır: ilk yıl dahildir, sonraki yıllarda ihtiyaca göre 4.800 ₺ veya 9.600 ₺‘dir.

Hazır pakette bakım ucuz mu?

Hazır pakette “bakım” ayrı kalem görünmez, aboneliğin içinde durur. Ama kalemi görmemek ödemediğiniz anlamına gelmez.

Kalem	Hazır paket	Özel yazılım
Yıllık ödeme	Kullanıcı başı abonelik, her yıl artar	Bakım isteğe bağlı, %12-25 bandı
Kullanıcı eklendiğinde	Fatura büyür	Değişmez, kullanıcı sınırsız
Ödemeyi kestiğinizde	Erişim kapanır	Sistem çalışmaya devam eder
Sizin isteğiniz olan geliştirme	Yol haritasına girerse yapılır	Bakım kapsamında planlanır
Sürüm yükseltmesi	Zorunlu, takvimi sağlayıcı belirler	İsteğe bağlı, takvimi siz belirlersiniz

Beş yıllık toplamı kendi kullanıcı sayınızla görmek isterseniz TCO hesaplayıcısı ve kalem kalem bütçe için özel ERP maliyeti yazısı işinizi görür.

Bakımsızlığın faturası gecikmeli gelir

Bakımı kesmek ilk yıl hiçbir şeye mal olmaz. Fatura ikinci ve üçüncü yılda gelir:

1. Bozulan ekranlar. Tarayıcı veya sunucu güncellemesiyle çalışmayı bırakan bir modül, kullanıcıyı sessizce Excel’e geri gönderir.
2. Doğrulanmamış yedek. Yedeğin bozuk olduğunu ancak ihtiyacınız olduğu gün öğrenirsiniz.
3. Birikmiş güvenlik açığı. Yamalanmamış kütüphaneler zamanla otomatik tarayıcıların hedefi olur.
4. Bilgi kaybı. Sistemi yazan ekiple bağ kopunca, iki yıl sonra yapılacak küçük bir değişiklik önce “kodu anlama” işine dönüşür.
5. Acil yeniden yazım. Dördü birikince şirket sistemi tamir etmeyi değil, sıfırdan yaptırmayı konuşmaya başlar — ve bu, yıllarca ödenmeyen bakımın toplamının çok üzerindedir.

Bakım bütçesi zamanla nasıl değişir?

Bakım gideri sabit bir çizgi değildir. İlk yıl düzeltici bakım ağır basar, çünkü sistem sahayla yeni tanışmıştır. İkinci yıldan itibaren ağırlık uyum ve önleyici bakıma kayar; talep sayısı düşer, ama her talebin etkisi büyür çünkü sistem artık işin merkezindedir.

Bandın üst ucuna çıkaran üç etken vardır: dış entegrasyon sayısı (e-fatura, banka, kargo, ERP — her biri kendi takviminde değişir), günlük kullanıcı sayısı ve sistemin durması hâlinde işin durup durmadığı. Sistem durduğunda üretim veya sevkiyat duruyorsa kapsamlı seviyeyi seçin; iç raporlama aracıysa temel seviye yeterlidir.

Bakım anlaşmasında aranacaklar

• Yanıt süresi taahhüdü (SLA — hangi önem seviyesindeki soruna kaç saat içinde dönüleceği).
• Kapsam listesi: dört katmandan hangileri dahil, hangileri ayrı ücretlendirilir.
• Aylık geliştirme saati hakkı ve devredilip devredilmediği.
• Yedek politikası: sıklık, saklama süresi ve geri yükleme testinin ne sıklıkta yapıldığı.
• Yıllık gözden geçirme toplantısı ve o toplantıda çıkan iş listesi.
• Anlaşma bittiğinde ne olacağı: kod, veri ve dokümantasyonun teslim biçimi.

Mevcut sisteminizin bakım kapsamını ve gerçekçi yıllık bandını çıkaralım: sistemin büyüklüğünü, entegrasyonlarını ve kullanıcı sayısını anlattığınız kısa bir görüşme yeterli, kapsamı yazılı veriyoruz — teklif formundan ulaşabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Yazılım bakımı yıllık ne kadardır?

Özel yazılımda yıllık bakım tipik olarak geliştirme bedelinin %12-25'i bandındadır; hata giderme, platform uyumu, izleme ve küçük geliştirmeleri kapsar. KodDelta'da bakım anlaşması zorunlu değildir.

Bakım anlaşmasında neler olmalı?

Yanıt süresi (SLA), kapsam listesi (düzeltme/uyum/önleme/küçük geliştirme), aylık saat hakkı ve yıllık gözden geçirme toplantısı yazılı olmalıdır.

Bakım yapmazsam ne olur?

Tarayıcı ve sunucu güncellemeleriyle bozulmalar, dolan diskler, doğrulanmamış yedekler ve nihayetinde acil yeniden yazım maliyeti ortaya çıkar; toplamda düzenli bakımın katbekat üzerine çıkar.

Bakım ile ek modül arasındaki fark nedir?

Bakım; hata giderme, platform uyumu, izleme ve küçük geliştirmeleri kapsar. Yeni bir ekran veya yeni bir süreç ek modüldür ve 8.000 - 45.000 ₺ bandında ayrıca fiyatlanır. Sınır bakım anlaşmasında yazılı olmalıdır.

Bakımı başka bir ekiple yapabilir miyiz?

Evet. Kaynak kod, veritabanı şeması ve kurulum belgesi teslim edildiği için teknik engel yoktur; devir için dokümantasyon ve en az bir devir provası yeterlidir.

Barındırma bakıma dahil mi?

Hayır, ayrı kalemdir. İlk yıl dahildir, sonraki yıllarda ihtiyaca göre 4.800 ₺/yıl veya 9.600 ₺/yıl olarak devam eder. Bakım almasanız da barındırma sürer.

İlgili rehberler

• Excel'de kaybettiğiniz zamanın maliyeti ne? Elle işlem maliyeti ve amortisman rehberi
• Hazır paket mi özel yazılım mı? 5 yıllık toplam sahip olma maliyetini (TCO) hesaplayın
• Özel yazılım fiyatları 2026: Geliştirme maliyeti, saatlik ücretler ve bütçe planlama rehberi

Hizmet sayfası: Fiyat bantları ve kapsam